Każde przedsiębiorstwo produkcyjne, obiekt gospodarki komunalnej, kotłownia, przepompownia ścieków (KNS) czy stacja wodociągowa zawierają w swoim składzie system technologicznych rurociągów, przeznaczonych do dostarczania wody i ciepła oraz do transportu lub cyrkulacji specjalnych cieczy (w tym wysokotemperaturowych nośników ciepła na bazie oleju termicznego, cieczy chemicznie aktywnych, takich jak kwasy, zasady itp.).

Każdej z tych instalacji nie można sobie wyobrazić bez armatury odcinającej i regulacyjnej — zaworów, zasuw, liczników, zaworów elektromagnetycznych, zaworów regulacyjnych, filtrów oraz wielu innych niezbędnych elementów wyposażenia.

Armatura odcinająco-regulacyjna w połączeniu z urządzeniami pompowymi oraz systemami automatyki służy do efektywnego sterowania procesem technologicznym, a także do wykonywania planowych i awaryjnych prac serwisowych urządzeń technologicznych.

Jak każde urządzenie, armatura odcinająco-regulacyjna wymaga przestrzegania określonych zasad montażu. Nie będziemy skupiać się na szczególnych wymaganiach dotyczących specjalistycznego sprzętu, takiego jak liczniki ultradźwiękowe czy rotametry. W każdym przypadku najlepszym źródłem informacji jest instrukcja obsługi.

Podstawowe ogólne wymagania

• Średnica nominalna armatury powinna być dobrana na podstawie obliczeń hydraulicznych oraz przeznaczenia technologicznego.
• Korpus elementu odcinająco-regulacyjnego nie powinien przenosić obciążeń skręcających, rozciągających, zginających ani ściskających pochodzących od podłączonych rurociągów, pomp lub wymienników ciepła.
• W celu ochrony zaworów, przepływomierzy, zaworów kulowych oraz innego wyposażenia wrażliwego na zanieczyszczenia stałe, przed nimi należy instalować filtry.
• Aby zapobiec przenoszeniu drgań na podłączone rurociągi, należy stosować wstawki antywibracyjne.
• Przy połączeniach kołnierzowych pomiędzy nakrętką/łbem śruby a kołnierzem powinna być zamontowana podkładka.
• Kołnierze rurociągów przyłączanych powinny być równoległe do kołnierzy urządzeń, a pomiędzy nimi należy stosować uszczelki odpowiednie do parametrów transportowanego medium.
• Nigdy nie należy wykorzystywać armatury odcinającej jako punktu mocowania lub podpory dla rurociągu.

Na zdjęciu przedstawiono przykład uszkodzenia zaworu elektromagnetycznego w wyniku naruszenia zasad montażu.

• Siły i momenty działające na króćce (złączki, kołnierze), np. wskutek skręcania i/lub rozszerzalności cieplnej, nie powinny przekraczać dopuszczalnych wartości określonych w instrukcji obsługi. Nadmierne, niedopuszczalne naprężenia w rurociągu mogą prowadzić do uszkodzenia urządzeń.
• Rozszerzalność cieplna rurociągów powinna być kompensowana za pomocą konstrukcyjnych kompensatorów w kształcie litery U, kolan, podpór przesuwnych lub specjalnych kompensatorów osiowych.